Waarom die zomerwandeling soms meer meebrengt dan alleen goede zin

De zomer is heerlijk. Lange wandelingen, samen het bos in, genieten van de natuur en misschien een uitstapje naar het water. Maar de zomer brengt ook een aantal kleine, kriebelende en stekende bezoekers met zich mee, en sommige daarvan kunnen voor onze honden behoorlijk vervelend zijn.

Als Rhodesian Ridgeback-eigenaar zie je niet altijd meteen dat je hond last heeft van insecten. Hij kan tijdens de wandeling enthousiast doorlopen en pas thuis ineens beginnen te krabben, likken of bijten aan een bepaalde plek. Vliegen, dazen, stalvliegen, knutten en hertenluisvliegen kunnen allemaal voor problemen zorgen, en vooral bij honden met dun behaarde plekken ontstaan er snel kleine wondjes.

Niet iedere vlieg is onschuldig

Denken we aan vliegen, dan denken we vaak aan die vervelende huisvlieg die rond je hoofd zoemt. Maar er zijn soorten die voor honden veel vervelender zijn. Dazen, ook wel paardenvliegen genoemd, bijten niet zomaar door de huid, ze maken een klein wondje om bloed te kunnen opnemen. Dat kan behoorlijk pijnlijk zijn en een flinke zwelling veroorzaken.

Dan is er de stalvlieg, die op een gewone vlieg lijkt maar wel kan bijten. Vooral de dun behaarde randen van de oren zijn voor hem een aantrekkelijke plek. En in bosrijke gebieden kom je de hertenluisvlieg tegen: die landt op een hond en verplaatst zich razendsnel door de vacht. Eenmaal op zijn gastheer kan hij zijn vleugels verliezen en daar blijven zitten.

Ook de vleesvlieg verdient aandacht, al bijt die niet zoals een daas of stalvlieg. Een bestaande wond, een vieze of vochtige vacht, of ontlasting die in de vacht blijft zitten, kan deze vliegen aantrekken. Daar kunnen eitjes worden gelegd waaruit maden ontstaan, myiasis, of madenziekte. Dit kan zich razendsnel ontwikkelen en is echt iets waarvoor je meteen contact moet opnemen met een dierenarts.

Waarom zijn de oren zo kwetsbaar?

Bij veel honden zijn de oren een van de eerste plekken waar je de gevolgen van vliegenbeten ziet. Zeker bij honden met dunne, weinig behaarde oorranden, zoals onze ridgeback, kunnen vliegen gemakkelijk bijten. Je ziet dan bijvoorbeeld:

• kleine rode plekjes of korstjes
• bloedende wondjes of verdikte oorranden
• veel krabben, schudden met het hoofd, of een hond die voortdurend met zijn oren bezig is

Wacht niet tot de hele oorrand onder de wondjes zit. Hoe eerder je ingrijpt, hoe gemakkelijker je voorkomt dat een klein probleem een hardnekkige ontsteking wordt. Een oor kan flink bloeden, en wanneer een hond ermee flappert en schudt, zit alles onder het bloed en het herstel van wondjes aan de oren duurt dan ook vaak langer dan je zou denken.

5 dingen die je zelf kunt doen

1. Kijk goed naar je hond na een wandeling.
Maak er een gewoonte van om even een snelle controle te doen: de oren, de oksels, de liezen, de buik, de neus, de staartbasis en de huid rondom de anus. Je hoeft er geen uitgebreide inspectie van te maken, een minuutje bewust kijken kan al veel verschil maken.

2. Denk na over waar en wanneer je wandelt.
Dazen zijn bijvoorbeeld vaak vervelender op warme, windstille dagen, zeker in de buurt van water, weilanden en vee. Is het extreem warm, dan hoef je niet midden op de dag een lange wandeling te maken. Vroeger of later wandelen is voor je hond vaak aangenamer en kan de hoeveelheid insecten verminderen.

3. Gebruik niet zomaar ieder insectenmiddel.
Er bestaan verschillende middelen tegen vlooien, teken en andere insecten, maar ze werken niet allemaal hetzelfde. Sommige werken pas na contact met de hond, andere hebben ook een afwerende werking. Bespreek met je dierenarts welk product geschikt is voor jouw hond en situatie en vertel er altijd bij als je ook katten in huis hebt, want sommige stoffen die veilig zijn voor honden zijn gevaarlijk voor katten.

4. Verzorg ieder wondje.
Een klein wondje lijkt onbelangrijk, maar in de zomer is het extra aantrekkelijk voor vliegen. Maak het goed schoon en houd het in de gaten. Wordt het roder, dikker, pijnlijker, of begint het te etteren? Dan is het tijd voor professioneel advies.

5. Houd je hond schoon.
Controleer regelmatig de vacht rond de achterkant, anus en staart. Een vochtige, vervuilde vacht is niet alleen vervelend voor je hond, maar trekt in de zomer ook vliegen aan. Een emmertje warm water met een beetje tea tree olie en olijfolie, met een washandje tegen de haren in gewreven, doet hier wonderen.

En wat als je hond toch gebeten is?

Een insectenbeet kan flink jeuken of pijn doen, zeker van een daas of wesp. Koel de plek voorzichtig met een vochtige doek en voorkom dat je hond er voortdurend aan krabt of likt.

Let wel goed op: neem contact op met je dierenarts bij een zeer sterke zwelling, zwelling van kop of snuit, benauwdheid, ernstige pijn, sufheid of andere afwijkingen, een snel groter wordende wond, pus of een vieze geur, of wanneer je maden ziet of vermoedt. Bij een ernstige reactie hoef je niet af te wachten.

Nog één belangrijke tip

Als hondenliefhebber en trainer kijk ik niet alleen naar de wond zelf, maar ook naar het gedrag van de hond. Een hond vertelt ons namelijk vaak eerder dat er iets niet goed zit dan dat wij het lichamelijk kunnen zien. Schudt hij plotseling veel met zijn oren, bijt hij steeds naar dezelfde plek, stopt hij tijdens de wandeling opeens om aan zijn buik te likken, of krabt hij extreem na thuiskomst? Neem dat gedrag serieus, je hond probeert je iets te vertellen.

En juist dat vind ik zo belangrijk in de begeleiding van honden: leren kijken, leren luisteren en leren begrijpen wat je hond jou vertelt. Want voorkomen is uiteindelijk veel fijner dan achteraf een probleem te moeten oplossen. Een goede controle na je wandeling kost je misschien een minuut. Voor je hond kan die minuut een hoop ellende voorkomen.